Opis:
POZA KONWENCJĄ
XVIII Wystawa Sekcji Rzeźby OW ZPAP
Galerie DAP1, DAP2 i DAP3 | Dom Artysty Plastyka OW ZPAP | ul. Mazowiecka 11A w Warszawie
Wystawa czynna od piątku 29 maja do piątku 26 czerwca 2026 roku
Wernisaż w piątek 29 maja 2026 roku o godzinie 18:00
Niekonwencjonalne, czyli jakie?
Konwencja w sztuce?
Czy w sztuce współczesnej „niekonwencjonalność” przestała być jedynie strategią szoku, a stała się narzędziem redefiniowania pojęć?
Trudno dziś mówić o jednej dominującej konwencji estetycznej. Kryterium jakości przesunęło się z warsztatu (sprawności manualnej) na spójność intelektualną i siłę konceptu. Współczesną „konwencją” jest paradoksalnie kontekstualizm – dzieło jest oceniane przez pryzmat tego, jak dialoguje z historią sztuki, problemami społecznymi czy przestrzenią, w której się znajduje.
Sam kontrast materiałów (np. stal i jedwab) to często za mało, by zmienić znaczenie formy w sposób głęboki. Aby zmiana materiału wpłynęła na percepcję, powinien zajść proces transgresji znaczeniowej. Przykład: gdy Meret Oppenheim pokryła filiżankę futrem, nie chodziło tylko o kontrast, ale o wywołanie fizycznego dyskomfortu i naruszenie tabu użytkowości. Stąd wniosek, że materiał musi „pracować” przeciwko pierwotnej funkcji przedmiotu, by przenieść go w sferę czystej idei.
Proste zestawienie powszechnych znaków (np. symboli religijnych czy logotypów korporacyjnych) w nowym, nieoczekiwanym kontekście jest najkrótszą drogą do wywołania emocji, ponieważ bazuje na pamięci zbiorowej.
To mechanizm „zwarcia pojęciowego”. Samo zestawienie wywołuje refleksję tylko wtedy, gdy nie jest jedynie „dowcipem wizualnym”, lecz dotyka autentycznego napięcia między tym, co znane, a tym, co wyparte.
Słusznie zauważamy różnicę między twórczością, a produkcją przedmiotów estetycznych. „Galanteria galeryjna” często używa sztafażu sztuki krytycznej lub abstrakcyjnej, ale robi to w sposób bezpieczny, przewidywalny i dekoracyjny.
Zatem, prawdziwy utwór niekonwencjonalny to taki, który stawia opór – zarówno oku, jak i intelektowi. Nie daje się łatwo „skonsumować” jako ozdoba nad sofę, bo jego forma jest nierozerwalnie związana z niewygodnym pytaniem lub autentycznym przeżyciem.
Czy TY uważasz, że we współczesnym świecie, przesyconym obrazami, możliwe jest jeszcze stworzenie lub zestawienia form, które naprawdę zaskoczy widza, czy pozostaje nam już tylko żonglowanie znanymi motywami?
– Marek Moderau
Uczestnicy
Goshka Bialek
Wit Bogusławski
Marek Brzozowski
Jaroslaw Bułka
Grażyna Czarnecka-Majewska
Jolanta Danys
Magdalena Dobrucka
Marek Fiuk
Paulina Gobiecka
Zbigniew Gos
Monika Grajda
Dorota Grześkewicz
Wojciech Kała
Kamila Kocewiak-Robalewska
Danuta Kolasa
Krzysztof Kołodziejski
Magdalena Kotara-Marmur
Marek Kotarba
Dariusz Kowalski Kodar
Albert Kozak
Maria Krawczyńska-Albaroudi
Aliona Kryshtofik
Tomasz Krzpiet
Jan Kuraciński
Edward Łagowski
Mateusz Łagowski
Ewa Michalska-Gawron
Barbara Moderau
Marek Moderau
Aleksandra Ośko
Jarosław Pajek
Teresa Pastuszka-Kowalska
Krzysztof Pawłowski
Magdalena Piwko-Chudzik
Krzysztof Podbielski
Olga Prokop-Miśniakiewicz
Boris Schwencke
Kinga Smaczna-Łagowska
Anna Szalast
Rafał Szambelan
Magda Schreiber
Urszula Święcicka
Jerzy Teper
Tomasz Wawryczuk
Jolanta Wołocznik
Aleksy Wróblewski
Piotr Gawron (1943–2023)
